ส่วนผสมที่ใช้ในการผสมอาหารที่ต้องให้อาหารสายยางหากคุณต้องการเตรียม "อาหารปั่นผสม" (Blenderized Diet) เองที่บ้าน สิ่งสำคัญที่สุดคือการคัดสรรวัตถุดิบให้ครบ 5 หมู่ และต้องสะอาดที่สุด เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับสารอาหารที่ "สะอาด ปลอดภัย และย่อยง่าย" ครับ
ส่วนผสมหลักและสูตรมาตรฐานที่นิยมใช้ทางการแพทย์ครับ:
1. ส่วนผสมหลัก 5 หมู่ (สูตรมาตรฐาน)
หมู่สารอาหาร วัตถุดิบที่แนะนำ คุณประโยชน์
โปรตีน อกไก่ลอกหนัง, ไข่ขาวต้มสุก, หรือปลาน้ำจืดเนื้อขาว ซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ ป้องกันแผลกดทับ
คาร์โบไฮเดรต ฟักทอง, กล้วยน้ำว้าสุก, ข้าวกล้องต้ม หรือมันฝรั่ง ให้พลังงานแก่ร่างกายและสมอง
ไขมันดี น้ำมันรำข้าว, น้ำมันถั่วเหลือง หรือน้ำมันมะกอก ช่วยดูดซึมวิตามินและให้พลังงานเข้มข้น
วิตามิน/แร่ธาตุ ผักกาดขาว, แครอท, หรือตำลึง (ต้องต้มสุก) เสริมภูมิคุ้มกันและช่วยระบบเผาผลาญ
ใยอาหาร ได้จากผักและผลไม้ที่ใส่ลงไป ช่วยให้ระบบขับถ่ายทำงานปกติ
2. ตัวอย่าง "สูตรมาตรฐาน" (ให้พลังงานประมาณ 1,000 แคลอรี่)
สัดส่วนนี้อาจปรับเปลี่ยนได้ตามคำแนะนำของนักกำหนดอาหาร
อกไก่ต้มสุก: 200 กรัม (ประมาณ 2 ขีด)
ไข่ขาวต้มสุก: 2-3 ฟอง
ฟักทองต้มสุก: 200 กรัม
กล้วยน้ำว้าสุก: 1-2 ลูก (ปลอกเปลือกและเอาเส้นใยออก)
ผักกาดขาว/แครอทต้ม: 100 กรัม
น้ำมันรำข้าว: 1.5 - 2 ช้อนโต๊ะ
น้ำตาลทราย: 2-3 ช้อนโต๊ะ (หากผู้ป่วยเป็นเบาหวาน ไม่ต้องใส่)
น้ำต้มสุก: เติมจนได้ปริมาณรวม 1,000 ซีซี
3. ขั้นตอนการเตรียมที่ถูกต้อง
ต้มทุกอย่างให้สุก 100%: ห้ามใช้ของกึ่งสุกกึ่งดิบเด็ดขาด
หั่นชิ้นเล็ก: เพื่อให้เครื่องปั่นทำงานได้ง่ายและเนื้ออาหารเนียนละเอียด
การปั่น: ใส่ส่วนผสมทั้งหมดลงในเครื่องปั่น เติมน้ำต้มสุกลงไปบางส่วน ปั่นจนเป็นเนื้อเดียวกันไม่มีก้อน
การกรอง (สำคัญมาก): ต้องกรองผ่าน ตะแกรงตาถี่ 2 รอบ เพื่อป้องกันกากใยไปอุดตันสายยาง
การเก็บรักษา: หากทำปริมาณมาก ให้แบ่งใส่ภาชนะปิดมิดชิด แช่ตู้เย็นทันที เก็บได้ไม่เกิน 24 ชั่วโมง และก่อนใช้ต้องวางให้คลายเย็นจนเป็นอุณหภูมิห้อง
⚠️ ข้อควรระวังในการเลือกส่วนผสม
หลีกเลี่ยงผักที่มีแก๊สเยอะ: เช่น กะหล่ำปลี บรอกโคลี เพราะจะทำให้ผู้ป่วยท้องอืดได้ง่าย
ผลไม้: ไม่ควรใช้ผลไม้รสเปรี้ยวจัด หรือผลไม้ที่มียางเยอะ
ความสะอาด: ล้างมือ เครื่องปั่น และเขียงด้วยน้ำยาล้างจานและลวกน้ำร้อนก่อนใช้งานเสมอ
💡 เคล็ดลับเพิ่มเติม
หากผู้ป่วยมีอาการ ท้องผูก สามารถเพิ่มปริมาณผักใบเขียวต้มได้เล็กน้อย แต่หากมีอาการ ท้องเสีย ให้เช็กความสะอาดของขั้นตอนการเตรียม หรือลองลดปริมาณน้ำตาลและน้ำมันลงครับ
